Kuchnia tajska

Jedna z najpopularniejszych kuchni na świecie – obstawiam, że wielu moich Czytelników choć raz jadło w tajskiej restauracji. Kuchnia tajska, kolorowa, pachnąca trawą cytrynową, galangalem i kaffirem, ciesząca oko i podniebienie. Jedna z najzdrowszych, zróżnicowana, bogata w warzywa i owoce. Grzechem jest pojechać do Tajlandii i nie spróbować tamtejszego jedzenia, zwłaszcza ulicznego!

Zobacz też: Przepisy na potrawy tajskie

To właśnie w Tajlandii najwięcej budek i przydrożnych straganów, w których skosztować można fantastycznych, kolorowych, prostych potraw. Kuchnia tajska jest kolebką drobnych potraw do ręki, sprzedawanych w formie szaszłyków lub niedużych porcji jedzenia serwowanych w liściach bananowca, choć na wynos można też nabyć zupy i dania obiadowe, które starannie zostaną spakowane w grube, foliowe woreczki. Pakowanie wszystkiego w plastik, nawet butelek z wodą czy kartoników z sokiem, to charakterystyczna cecha krajów południowoazjatyckich. Warto nauczyć się dość szybko uprzedzać, że torebka nie jest potrzebna :).

Owoce morza z grilla
Owoce morza z grilla

Tajowie, poza drobnymi wyjątkami, są szczupli i nie cierpią z powodu chorób związanych ze złym odżywianiem. To doskonały dowód na to, że kuchnia tajska, bazująca na ryżu oraz warzywach, bogata w ryby i owoce morza, jest zrównoważona. Nie bez powodu mówi się, że jest jedną z najzdrowszych kuchni na świecie.

Kuchnia tajska - różnorodność
Kuchnia tajska – różnorodność

Kuchnia tajska opiera się na łączeniu w potrawach wszystkich smaków: słodkiego, ostrego, gorzkiego, słonego i kwaśnego. To właśnie tutaj, obok np. kuchni chińskiej, stosuje się umami, szósty smak: glutaminan sodu. Czy to w sosach, czy w czystej postaci, dodaje się go do potraw i to on, bardzo często, nadaje im intensywności i charakterystycznego posmaku. Chcąc jadać bez glutaminianu, w Tajlandii trzeba na niego przymknąć oko lub poświęcić więcej czasu na znalezienie dań, które nie będą go zawierać.

Suszone ryby i owoce morza - do przyprawiania
Suszone ryby i owoce morza – do przyprawiania

Kuchnia tajska, obok ryżu, bazuje na licznych warzywach i przyprawach, a z mięs jada się tu najczęściej kurczaka i wieprzowinę oraz ryby i owoce morza. Wołowina, dostępna rzadziej, jest jadana głównie w północnej części kraju. Dania doprawia się pastami curry: czerwoną i zieloną, dodając do potraw trawę cytrynową, imbir, galangal oraz mleko kokosowe i sok z limonki, sosy sojowe lub rybne czy ostrygowe oraz mieszanki suszonych krewetek lub ryb, czasem wędzonych. Te wszystkie dodatki nadają potrawom niepowtarzalny aromat!

Suszone owoce
Suszone owoce
Przyprawy kuchni tajskiej
Przyprawy kuchni tajskiej

Sztuka krojenia warzyw i owoców, rozwijana w Tajlandii od setek lat, jest widoczna niemal na każdym kroku. Czy to w droższej restauracji, czy na ulicznym stoisku, jedzenie jest elegancko pokrojone, często za pomocą ogromnego tasaka. Pięknie obrane ananasy, mango, papaja lub granaty, starannie posiekane w cieniutkie paseczki warzywa oraz kostki z mięsa, ryb lub kalmarów, te ostatnie udekorowane ukośnymi nacięciami w kratkę. Plasterki ogórka czy marchewki, którym nadaje się kształt kwiatków. To wszystko dodatkowo cieszy oko i wzmaga apetyt.

Obieranie i krojenie owoców - granat
Obieranie i krojenie owoców – granat

Kuchnia tajska – śniadania

Człowiek budzi się rano w Tajlandii i kiedy pomyśli sobie, ile przysmaków czeka na zewnątrz, od razu czuje podwójny głód!

Podobnie jak w wielu innych krajach Południowo-Wschodniej Azji, również w Tajlandii śniadania są często jadane w formie posiłków bazujących na ryżu, z dodatkiem składników, które zostały z poprzedniego dnia. Gdzieniegdzie można spotkać się ze zwyczajem jedzenia ryżowej kaszy lub kleistego ryżu. Sadzone jajka, tosty i naleśniki to wpływ kultury z zachodu, są serwowane w hotelach i większych restauracjach, a częściej od miejscowych jadają je turyści. Zjedzenie rano ryżu z warzywami i jajkiem, ewentualnie wzbogaconego o dodatek niedużej ilości mięsa, gwarantuje utrzymanie uczucia sytości przez długi czas, dlatego podczas podróżowania po Tajlandii polecam naśladować zwyczaje żywieniowe miejscowych.

Jajecznica z owocami morza
Jajecznica z owocami morza

Choć najlepsza jest woda kokosowa prosto z rozłupanego orzecha, w Tajlandii można nabyć naturalną, niedosładzaną wersję w kartoniku. Poza tym polecam picie mleka sojowego, tutaj są najlepsze! Trudny dostęp do nabiału sprawia, że kuchnia tajska, zamiast niego, oferuje dużo białka roślinnego. I dobrze, bo w codziennej diecie dorosłego człowieka powinno ono stanowić 2/3 wszystkich białek zjadanych w posiłkach. Soja i inne warzywa strączkowe oraz orzechy to składniki, które można spotkać zarówno w napojach, daniach obiadowych oraz deserach.

Mleka sojowe i naturalna woda kokosowa, tutaj najlepsze!
Mleka sojowe i naturalna woda kokosowa, tutaj najlepsze!

Kuchnia tajska – obiady i kolacje

Podstawowym składnikiem dań obiadowych jest oczywiście ryż, ale Tajowie jadają też makarony przygotowane z pszennej, ryżowej lub sojowej mąki. Dodaje się je do zup lub, po ugotowaniu, obsmaża w woku z innymi składnikami.

Suryaki z krewetkami i makaronem
Makaron sojowy lub ryżowy w zupie

Klasyczny rosół tajski jest nieco lżejszy, bardziej wodnisty niż nasz polski, a podaje się go z dodatkiem makaronu lub pulpecików i zielonych warzyw, posypując czasem po wierzchu drobno posiekanymi orzechami.

Tajski rosół z pulpetami
Tajski rosół z pulpetami

Zupami lubianymi przez turystów są tom yum i tom kha: pierwsza bazuje na czerwonej paście curry, warzywach i dodatkowi mięsa lub ryb i owoców morza, pachnie pięknie trawą cytrynową i kaffirem, a druga, klasycznie podawana z kurczakiem, grzybkami i podprawiana mlekiem kokosowym, charakteryzuje się aromatem galangalu.

Zupa tom yum z owocami morza
Zupa tom yum z owocami morza
Zupa tom kha z kurczakiem i mlekiem kokosowym
Zupa tom kha z kurczakiem i mlekiem kokosowym

Wiele potraw, które my, turyści, jadamy w Tajlandii najczęściej, to charakterystyczne, wybrane dania na specjalne okazje, których próżno szukać w codziennej, domowej kuchni tajskiej. Najpopularniejszą potrawą domową jest ryż „na winie”: co się nawinie, to do ryżu ;).

Sticky rice bamboo
Sticky rice bamboo

Kuchnia tajska uliczna oferuje ryż smażony, który serwowany jest z dodatkiem jajka, przypraw i warzyw oraz mięsa lub owoców morza. Z makaronów jednym z najpopularniejszych dań jest pad thai czyli wstążki obsmażone z jajkiem, warzywami oraz orzeszkami ziemnymi, w wersji wegetariańskiej lub z dodatkiem kurczaka czy owoców morza.

Nasi goreng - smażony ryż
Nasi goreng – smażony ryż

Do ugotowanego na parze ryżu lub kleiku z ryżu wysokoskrobiowego można też dobrać kawałki smażonego lub grillowanego mięsa. To kolejna, codzienna potrawa domowa. Na ulicy serwowane są też przygotowywane na parze, w liściach bananowca lub pieczone na grillu, w soli, ryby. Nadziewane trawą cytrynową, pięknie pachną i doskonale smakują.

Ryba pieczona w soli
Ryba pieczona w soli
Kaczka z rożna
Kaczka z rożna

Obok ryb pojawiają się owoce morza: krewetki, kalmary, kraby, ośmiornice. Nie tylko w lepszych restauracjach, bo również w kuchni ulicznej, przygotowuje się je na wiele sposobów.

Małże po tajsku
Małże po tajsku
Smażone kalmary po tajsku
Smażone kalmary po tajsku
Smażone homarce
Smażone homarce
Owoce morza z sosem słodko-kwaśnym
Owoce morza z sosem słodko-kwaśnym

W warunkach, za które nasz Sanepid zamknąłby większość lokali, powstają smaczne dania, zawsze ze świeżych składników najwyższej jakości.

Tak drobne ciało, a wulkan energii :)
Tak drobne ciało, a wulkan energii 🙂

Kuchnia tajska – warto spróbować

Oprócz wspomnianych wcześniej zup i smażonego ryżu, warto spróbować… wszystkiego! Gdy jestem w Tajlandii, budzi się we mnie prawdziwy głodomór, choć ostatnim razem powstrzymałam się przed przejadaniem. Polecam spróbować potraw najpopularniejszych: zielonego curry, np. z krewetkami, choć podaje się je też z kurczakiem lub wieprzowiną, albo w wersji wegetariańskiej. Czerwonego curry czyli panang curry, na bazie czerwonej pasty curry. Obowiązkowo pad thai czyli smażony makaron z jajkiem i innymi dodatkami oraz sałatka z zielonej papai, doprawiona sosem rybnym, serwowana na ostro.

Zielone curry tajskie green curry
Zielone curry tajskie green curry
Sałatka z zielonej papai
Sałatka z zielonej papai
Pad thai
Pad thai
Panang curry czerwone
Panang curry czerwone

Kuchnia tajska – przekąski do ręki

Będąc w Tajlandii, nie sposób zliczyć, ile rodzajów kolorowych, malutkich dań, można spotkać w ulicznej kuchni. Sprzedawcy stoją przy ruszcie lub kotłach, w których gotuje się zupy lub smaży potrawy.

Kuchnia tajska
Kuchnia tajska

Malutkie dania, pięknie ułożone, apetyczne, cieszą oko i krzyczą „zjedz mnie!”. Czy to na szaszłyku, czy za pomocą wykałaczek, można je zjadać, idąc do szkoły lub pracy, zwiedzając miasto, albo wracając do domu.

Tajskie pupleciki
Tajskie pupleciki
Kalmary z grilla
Kalmary z grilla

Panierowane lub grillowane mięsa, albo pulpeciki, nadziane na szaszłyki: Tajowie przygotowują je z kurczaka, wołowiny lub ryb. Wykorzystuje się je także jako dodatek do zup.

Spring rolls
Spring rolls

Smażone kostki warzywne lub ryżowe, malutkie pierożki gotowane na parze lub przygotowywane na płycie, drobne zestawy sałatkowe spakowane w plastikowe pudełeczka. Do tego sosy albo odrobina świeżych owoców.

Tajskie pierożki ryżowe
Tajskie pierożki ryżowe
To andruciki z nadzieniem, na słodko lub wytrawnie
To andruciki z nadzieniem, na słodko lub wytrawnie
Pulpety rybne
Pulpety rybne

Można kupić coś na ząb lub nie oprzeć się pokusie spróbowania większej ilości i wtedy może zabraknąć miejsca na obiad ;). Warto pamiętać o tajskich jajkach, a jeśli znajdziecie się w turystycznych regionach miast czy kurortów, można odważyć się i spróbować smażonych insektów.

Owady, insekty i inne „robaki” do jedzenia w Bangkoku
Owady, insekty i inne „robaki” do jedzenia w Bangkoku
Tajskie jajka
Tajskie jajka

Kuchnia tajska – co na deser

Zwieńczeniem tajskiego posiłku i najprostszym deserem jest zjedzenie świeżego owocu. Mango lub banan świetnie ugaszą ogień, który pozostaje w ustach po zjedzeniu najostrzejszych potraw.

Kuchnia tajska - owoce egzotyczne
Kuchnia tajska – owoce egzotyczne

A jeśli nie owoce? Kuchnia tajska to także bogactwo drobnych słodkości, często przygotowywanych z mąki ryżowej oraz orzechów. Nieduże i bardzo słodkie, sprzedawane na ulicach lub w specjalnych sklepach. Z kolei w większych centrach handlowych można zjeść słodkości nieco bardziej europejskie.

Bua loy - kulki ryżowe
Bua loy – kulki ryżowe
Banan z mlekiem kokosowym
Banan z mlekiem kokosowym
Małe pączki tajskie
Małe pączki tajskie
Pączusie kokosowe
Pączusie kokosowe

Kleisty ryż z mango czyli sticky rice to jeden z najbardziej znanych deserów. Łatwo przygotować go również w domu, po powrocie z wakacji. Wystarczy przywieźć woreczek specjalnego ryżu i nabyć dojrzałe mango.

Sticky rice z mango
Sticky rice z mango

To tylko niewielka część tego, co można zjeść w Tajlandii. Ciekawa jestem, które dania najbardziej przypadły Wam do gustu, a jeśli byliście na miejscu i jedliście coś innego, czego nie ma na licie, koniecznie dajcie znać w komentarzach, co to było i jak smakowało :).

Dorota Kamińska

Blogerka kulinarna, fotograf, podróżniczka

Cześć, mam na imię Dorota i publikuję przepisy kulinarne z filmami wideo na DOROTA.iN i jestem autorką książki „Superfood po polsku”. Uwielbiam gotować i karmić siebie i innych, kiedyś moim hobby było pieczenie serników, a potem „wkręciłam się” w odchudzanie… posiłków ;). Od ładnych paru lat doradzam, jak jeść smacznie i zdrowo (da się!), żeby dobrze się czuć, mieć mnóstwo uśmiechu i energii oraz miło spędzać czas, nie tylko w kuchni. Więcej o mnie | Dorota Kamińska na G+

Polub, zanim zapomnisz :)