Jakość pieczywa sprzedawanego w sklepach w ciągu ostatnich lat znacznie się pogorszyła i to, co można dziś znaleźć na sklepowych półkach, często, zamiast chleba, przypomina gąbkę bez smaku. Trudno dostać w sklepie czy piekarni, zwłaszcza w przystępnej cenie, prawdziwy chleb wiejski, taki jaki piekła w piecu moja prababcia, na zakwasie, z dodatkiem mąki pszennej i żytniej, bez sztucznych składników polepszających.

Zobacz też: Inne pomysły na domowe pieczywo i przepisy kuchni polskiej

Babcia opowiadała mi o smaku wiejskiego chleba, z grubą chrupiącą skórką, omączonego, jeszcze ciepłego i o tym, jak jej mama wyrabiała w glinianym garnku ciasto na chleb, zostawiając go odrobinę na brzegach, dzięki czemu po zaschnięciu i oskrobaniu powstawała mączka, z której potem, następnego dnia, przygotowywało się zakwas na kolejny bochenek. Moja babcia rzadko piecze chleb wiejski, a jej receptura, jak łatwo się domyślić, jest recepturą „na oko”. Choć moim bochenkom jeszcze daleko do babcinych wypieków, pieczenie tradycyjnego chleba wiejskiego, pomimo dość dużej lepkości ciasta, udało mi się opanować.

Chleb wiejski

Liczba porcji 1 okrągły bochenek o średnicy ok. 30 cm
Czas przygotowania i oczekiwania 12 godz., 15 min
Czas gotowania 30 min
Całkowity czas 12 godz., 45 min
Przepis autorski Dorota Kamińska | DOROTA.iN

Składniki

  • ⅔ Szklanki wody
  • 1 łyżeczka soli (płaska)
  • 1 łyżeczka cukru (płaska)

Zaczyn

  • 5 łyżek zakwasu żytniego
  • ½ Szklanki mąki żytniej razowej (typ 2000, nazywana też mąką żytnią żurkową)
  • ½ Szklanki wody

Dodatkowo

  • 2½ Szklanki mąki pszennej (typ 750, nazywana mąką chlebową; można wykorzystać też mąkę pszenną typu 450-650 albo mąkę orkiszową typ 700)

Chcesz przeliczyć miary i wagi? Skorzystaj z kalkulatora. Nie masz składników? Zrób zakupy bez wychodzenia z domu.

Moje porady

Chleb wiejski - przepis i film wideo

Obejrzyj bezpośrednio na moim kanale na YouTube

Przydatne poradniki:

  1. Jak zrobić zakwas na chleb

Jak zrobić

Krok 1
W dużej, szklanej misce mieszam składniki na zaczyn drewnianą łyżką, przykrywam ściereczką i odstawiam na 6-8 godzin w ciepłe miejsce do zabąbelkowania i wyrośnięcia.
Krok 2
Do zaczynu dodaję mąkę pszenną i zaczynam zagniatanie, stopniowo dodając wodę wymieszaną z solą i cukrem. Ciasto powinno mieć dość luźną konsystencję (będzie kleić się do rąk), nie wymaga zbyt długiego wyrabiania. Pod koniec gniecenia ręce posypuję niedużą ilością mąki, której niewielką warstwę zostawiam też na wierzchu ciasta.
Krok 3
Przykrywam miskę ściereczką i odstawiam w ciepłe miejsce do wyrastania na ok. 1 godzinę.
Krok 4
Na omączonej stolnicy podsypanej mąką składam ciasto „na cztery”, dzięki czemu do środka dostanie się dodatkowe powietrze. Z wierzchu dokładnie obtaczam ciasto w mące.
Krok 5
Przekładam ciasto chlebowe do okrągłego lub podłużnego koszyczka do wyrastania wyłożonego czystą ściereczką (można ułożyć je też np. na durszlaku wyłożonym ściereczką), przykrywam brzegami ściereczki z wierzchu i zostawiam do wyrośnięcia w ciepłym miejscu na ok. 3 godziny.
Krok 6
Chwytając za brzegi ściereczki, szybkim ruchem przerzucam chleb na omączoną drewnianą łopatkę do nakładania chleba na kamień do pieczenia lub bezpośrednio na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia.

UWAGA: Przy pierwszych wypiekach i braku doświadczenia i wprawy zdarza się, że bochenki wychodzą zbyt płaskie. Chleb wyrasta w piekarniku o wiele łatwiej na kamieniu do pieczenia, można też wyłożyć papierem do pieczenia wysoką, szklaną formę żaroodporną (taką jak np. szklana forma do lazanii) lub keksówkę i włożyć do niej uformowane w bochenek ciasto.
Krok 7
Na bochenku robię kilka głębokich nacięć nożem.
Krok 8
Wstawiam chleb do piekarnika nagrzanego do 230 °C (jeśli kuchenka ma specjalną funkcję wypieku pizzy i chleba, można z niej skorzystać) i piekę przez ok. 30 minut.

Dokładnie upieczony bochenek chleba, po wyjęciu z piekarnika i uderzeniu ręką od spodu, wyda charakterystyczny, głuchy dźwięk.
Krok 9
Upieczony bochenek smaruję pędzelkiem namoczonym w wodzie, dzięki czemu zmięknie, ale zachowa chrupiącą skórkę. Można też ochlapać chleb wodą z wilgotnych dłoni lub przykładać do bochenka mokrą, czystą ściereczkę.

Chleb z masłem

Chleb z masłem